De bibliotheek helpt inwoners, ook met digitale gemeentelijke diensten
Informatie voor gemeenten over cursussen en ondersteuning in de bibliotheek
Ook in uw gemeente is er een bibliotheek, vaak met meerdere vestigingen. Inwoners komen er niet alleen om boeken te lenen of de krant te lezen, maar ook voor informatie, ontmoeting en ondersteuning. Bibliotheken doen veel voor de inwoners van uw gemeente.
Zo hebben bibliotheken vaak een Informatiepunt Digitale Overheid, waar mensen terechtkunnen met vragen over de overheid en hulp kunnen krijgen bij het regelen van hun zaken. De bibliotheek is ook een plek om te leren, op een prettige en informele manier. In het Taalhuis kunnen mensen beter worden in Nederlands en daarnaast zijn er informatiebijeenkomsten, workshops en cursussen. Ook kunnen inwoners er leren omgaan met de computer, tablet en smartphone. Zo werken zij aan vaardigheden die nodig zijn om mee te kunnen doen in de samenleving.
Op deze pagina informeren wij u over het aanbod van de bibliotheek op het gebied van de digitale overheid. Dat aanbod bestaat uit cursussen en hulp via het Informatiepunt Digitale Overheid. Ook willen wij u aanmoedigen om hierover in gesprek te gaan met de bibliotheek in uw gemeente, juist omdat het ook raakt aan uw eigen gemeentelijke digitale dienstverlening.
De cursus ‘Digisterker – Werken met de digitale overheid’
Eén van de cursussen die in bibliotheken door het hele land wordt gegeven, is ‘Digisterker – Werken met de digitale overheid’. In deze cursus leren mensen hoe zij een DigiD aanvragen, activeren en gebruiken. Ook leren zij hoe zij online zaken met de overheid kunnen regelen, zoals belastingaangifte doen, toeslagen aanvragen, een afspraak maken voor een nieuw paspoort of een verhuizing doorgeven aan de gemeente. Daarbij is er ook aandacht voor de digitale dienstverlening van uw gemeente. Zo is er een speciale les over de gemeentelijke website en wat inwoners daar allemaal kunnen regelen. De cursus is bedoeld voor mensen die minder handig zijn met computers en internet, of die meer willen leren over de digitale diensten van de overheid. Onder begeleiding van gecertificeerde docenten leren cursisten stap voor stap hoe zij steeds meer zelf online kunnen regelen, zowel bij landelijke overheidsorganisaties als bij de gemeente.
Het lesprogramma wordt meestal aangeboden als een cursus van meerdere bijeenkomsten. Cursisten ontvangen daarbij een werkboek. De cursussen vinden plaats in bibliotheekvestigingen in bijna alle Nederlandse gemeenten. Dankzij een landelijke inkoopregeling van de Koninklijke Bibliotheek kunnen bibliotheken deze cursussen laagdrempelig aanbieden in hun werkgebied. Ook mensen die geen lid zijn van de bibliotheek kunnen deelnemen.
Les over de digitale dienstverlening van uw gemeente
Voor ongeveer 340 gemeenten is er een les beschikbaar over de eigen gemeentelijke digitale dienstverlening. Dus ook over de website van uw gemeente en over wat je daar als inwoner allemaal kunt regelen. Klik hiernaast op de kaart van Nederland, met daarop de gemeenten waarvoor zo’n (maatwerk) lesmodule beschikbaar is.
Onderwerpen die in zo’n les aan bod komen, zijn bijvoorbeeld:
– afspraak maken voor een paspoort/ID-kaart
– melding openbare ruimte doen
– verhuizing doorgeven
– parkeervergunning aanvragen
Bekijk hieronder hoe de lesmodule er voor uw gemeente uitziet:
Digisterker-cursussen en het Informatiepunt Digitale Overheid
Naast cursusaanbod hebben steeds meer bibliotheken een Informatiepunt Digitale Overheid (IDO). Tijdens een IDO-spreekuur worden mensen geholpen met vragen over de digitale overheid en worden ze zonodig doorverwezen naar passende informatie en verdere ondersteuning, zoals cursussen. In hun dienstverlening kunnen IDO-medewerkers daarbij ook gebruik maken van allerlei materialen die voor het Digisterker-lesprogramma zijn ontwikkeld. Denk daarbij bijvoorbeeld aan leermiddelen, informatie en promotiematerialen, zoals:
– ‘Praatplaten’ voor het geven van uitleg
– ‘Digisnapjes’ voor het meegeven van korte lesjes met uitleg op de smartphone
– Demo’s om bijvoorbeeld het gebruik van DigiD uit te leggen
– ‘Digidingen-desk – informatiepunt voor jongeren’ voor het geven van uitleg aan jongeren, ouders en professionals over het voor het eerst regelen van allerlei overheidszaken
– etc.
Gemeentelijk Digitale Inclusie beleid
Een grote groep Nederlanders beschikt over onvoldoende vaardigheden om digitaal mee te kunnen doen. Ook binnen uw gemeente dreigen mensen niet mee te kunnen komen, omdat zij geen toegang hebben tot voor hen belangrijke informatie en zij niet in staat zijn hun zaken digitaal te regelen. Het gaat hierbij om een divers samengestelde groep van mensen: senioren, laaggeletterden, statushouders, mensen in armoede en ook bijvoorbeeld jongeren.
Het Pamflet – Laat niemand digitaal achter van de Alliantie Digitaal Samenleven (ADS) vraagt aandacht voor de ‘digitale kloof’ en wijst op de maatschappelijke opbrengsten van gemeentelijk beleid op het gebied van digitale inclusie, zoals: jongeren die beter voorbereid zijn op de arbeidsmarkt, senioren die minder een beroep hoeven te doen op de gezondheidszorg en mensen die beter hun weg binnen de gemeentelijke dienstverlening vinden en gebruik kunnen maken van financiële regelingen die voor hen bedoeld zijn. Het pamflet beschrijft hoe gemeenten in 5 stappen digitale inclusie onderdeel kunnen maken van gemeentebeleid. Het aanbieden van digitaal inclusieve dienstverlening en de inrichting van een of meer IDO’s binnen de gemeente zijn daar voorbeelden van. De ADS heeft daarnaast een Handboek Lokale aanpak voor digitale inclusie ontwikkeld, dat helpt bij het opzetten van een plan om lokaal, samen met anderen digitale inclusie te bevorderen.
Ook het Stappenplan Digitaal voor het leven van Stichting Lezen en Schrijven richt zich op beleidsmedewerkers van gemeenten. Het is opgesteld vanuit de opdracht die de gemeenten hebben in de aanpak van laaggeletterdheid en het stimuleren van digitale inclusie. Het met praktijkvoorbeelden geïllustreerde 8-stappenplan is eveneens handig voor (coördinatoren van) lokale netwerken die zich (willen) richten op basisvaardigheden en digitale inclusie.
Gemeente en bibliotheek: ga met elkaar in gesprek!
Het Informatiepunt Digitale Overheid is tot stand gekomen uit een samenwerking van het ministerie van BZK, het landelijke bibliotheekstelsel en de uitvoeringsorganisaties van de overheid (Manifestgroep). De financiering van de IDO’s vond tot 2023 plaats vanuit het ministerie van BZK, waarbij de Koninklijke Bibliotheek richting bibliotheken optrad als subsidieverstrekker. Per 2023 zijn gemeenten financieel verantwoordelijk voor de IDO’s. Het VNG-project Lokale regie op Informatiepunten Digitale Overheid informeert en ondersteunt gemeenten bij de invulling van de rollen die de gemeente daarin speelt. Het ligt voor de hand dat de inwoners van uw gemeente ook met vragen over de gemeentelijke digitale dienstverlening terecht kunnen bij een IDO en dat de gemeente dus ook in die inhoudelijke rol samenwerkt met de bibliotheek.
De bibliotheek, als spin in het web op het gebied van basisvaardigheden voor volwassenen, is de uitgelezen partner om hierover het gesprek met de gemeente te voeren. We roepen u graag op om in het contact met de bibliotheek daarin ook het aanbod op het gebied van digitale overheid met hen te bespreken.
